Belasting Collectief Nederland

Dutch Chinese (Simplified) English French German Spanish
vrijdag, 06 mei 2011 12:22

Het raamwerk voor werknemersparticipaties

Geschreven door 

Wanneer een werkgever zijn werknemers in de gelegenheid wil stellen mee te delen in de toekomstige waardeontwikkeling van de onderneming, staan daar verschillende wegen voor open. In deze notitie zullen wij in zijn algemeenheid ingaan op de navolgende varianten:

  1. Aandelen (inclusief Stock Purchase Plan);
  2. Certificaten;
  3. Optierechten op aandelen;
  4. Optierechten op certificaten;
  5. Phantom shares / Stock Appreciation Rights;
  6. Phantom shares / Stock Appreciation Rights versus optierechten

1. Aandelen

De werknemers kunnen in de gelegenheid worden gesteld om (al dan niet onder bepaalde voorwaarden) aandelen te krijgen of te kopen in hun werkgever (holding of werkmaatschappij). De omvang van de participatie bedraagt per werknemer meestal enkele tienden van procenten, heel soms zal sprake zijn van een aanmerkelijk belang (ten minste een 5%-belang).

Het gratis dan wel tegen een lagere prijs verkrijgen van aandelen vormt belastbaar loon op het moment van verkrijging. De waarde van de aandelen bij niet beursgenoteerde ondernemingen moet objectief worden bepaald en consequent in de participatieregeling worden geïmplementeerd. Als de werknemers eenmaal aandeelhouder zijn, hebben zij het recht om opgeroepen te worden voor aandeelhoudersvergaderingen en een kopie van de jaarstukken te ontvangen. Indien werknemers de waarde in het economische verkeer betalen voor de aandelen, dan is van loonvoordeel geen sprake.

Als variant noemen wij volledigheidshalve het zogenoemde Stock Purchase Plan ("SPP"). In dit geval kunnen werknemers gedurende een vooraf vastgestelde periode direct aandelen kopen die vervolgens gedurende een bepaalde periode worden geblokkeerd. Door deze blokkering kunnen de aandelen met korting worden gekocht. De Belastingdienst hanteert als beleid een belastingvrije korting van 2,5% per blokkeringsperiode van 12 maanden. Het verdient aanbeveling om dit af te stemmen met de Belastingdienst. Bij een hogere korting dan waarvoor een akkoord is verkregen wordt over het verschil loonbelasting ingehouden.

De aankoop van aandelen kan worden gecombineerd met de spaarloonregeling.

Let op, de kosten met betrekking tot aandelenplannen op eigen aandelen zijn voor vennootschappen in de vennootschapbelasting niet in aftrek toegelaten.

2. Certificaten

In geval van een participatieregeling met certificaten worden werknemers in de gelegenheid gesteld om certificaten van aandelen te kopen in hun werkgever (holding of werkmaatschappij). Er wordt een Stichting Administratiekantoor ("STAK") opgericht waaraan ofwel de vennootschap nieuwe aandelen uitgeeft ofwel de bestaande aandeelhouders van de vennootschap aandelen overdragen. De STAK geeft vervolgens certificaten uit aan de werknemers die hiervoor in aanmerking komen. De aan deze certificaten toekomende rechten en plichten worden bepaald in de door de STAK op te stellen administratievoorwaarden. De zeggenschap ter zake van de door de STAK gehouden aandelen komt toe aan het bestuur van de STAK. Het bestuur van de STAK bestaat uit een of meer personen. De waarde per certificaat dient objectief te worden bepaald en consequent in de participatieregeling te worden geïmplementeerd.

Er kan sprake zijn van certificering "met medewerking van de vennootschap" en "zonder medewerking van de vennootschap". Bij certificering "met medewerking van de vennootschap" hebben de certificaathouders het recht om opgeroepen te worden voor aandeelhoudersvergaderingen en een kopie van de jaarstukken te ontvangen. Bovendien komt hen ter zake van de aan de certificaten onderliggende aandelen een wettelijk pandrecht toe. Al deze rechten komen de certificaathouders niet toe indien sprake is van een certificering "zonder medewerking van de vennootschap".

De loonheffing vindt plaats in overeenstemming met hetgeen in onderdeel 1 'Aandelen' is geschreven.

Let op, de kosten met betrekking tot certificaten op eigen aandelen zijn voor vennootschappen in de vennootschapbelasting niet in aftrek toegelaten.

3. Optierechten op aandelen

Werknemers krijgen het recht om gedurende een bepaalde tijd een bepaalde hoeveelheid aandelen te kopen tegen een vooraf vastgestelde prijs. Bij de uitoefening van het optierecht worden de aandelen geleverd en wordt de werknemer aandeelhouder. Vanaf dat moment hebben de werknemers het recht om opgeroepen te worden voor de aandeelhoudersvergadering. Gebruikelijk is dat de optieuitoefen­koers gesteld wordt op de beurskoers van de onderliggende aandelen op de dag of enige dagen voorafgaand aan de optietoekenning. Indien de aandelen niet aan de beurs zijn genoteerd dient de waarde van de aandelen objectief te worden bepaald en consequent in de participatieregeling te worden geïmplementeerd. Het is zinvol hierover vooroverleg te plegen met de Belastingdienst. Een optie op aandelen kan zowel een voorwaardelijk als onvoorwaardelijk worden toegekend. Met ingang van 1 januari 2005 is ten aanzien van optierechten het onderscheid in fiscale behandeling tussen voorwaardelijke en onvoorwaardelijke optie geheel komen te vervallen voor de loonheffing.

Het belastbare moment voor de loonheffingen is het moment waarop de optierechten door de werknemer worden uitgeoefend of vervreemd. Zowel bij uitoefening als bij vervreemding van het aandelenoptierecht kan de werknemer in de loonheffing worden betrokken. Het belastbare voordeel van optierechten bedraagt bij uitoefening de marktwaarde van de verkregen aandelen bij uitoefening, verminderd met de uitoefenprijs. Op het belastbare voordeel komt in mindering het bedrag dat de werknemers ter zake van de optierechten in rekening is gebracht, maar dit kan niet leiden tot een negatief bedrag.

In het geval het belastbare voordeel volledig in de loonheffing is betrokken, zal dit niet tot een additionele heffing in de inkomstenbelasting leiden.

Let op, de kosten van optierechten op eigen aandelen worden voor vennootschappen niet in aftrek toegelaten.

4. Optierechten op certificaten

Werknemers krijgen opties op certificaten van aandelen in hun werkgever (holding of werkmaatschappij). Hoewel de werknemers pas op het moment van uitoefenen van hun optie certificaathouder worden, dient de oprichting van het STAK en de vaststelling van de administratievoorwaarden al bij toekenning van de optie plaats te vinden. Bij uitoefening van de optie verkrijgt de werknemer tegen betaling van de uitoefenkoers certificaten van aandelen. De aan de certificaten onderliggende aandelen kunnen deels of geheel van tevoren of telkens bij uitoefening van de opties aan het STAK worden geëmitteerd of geleverd. De van de werknemer ontvangen uitoefenprijs wordt door het STAK gebruikt als storting op of betaling van de door haar verkregen aandelen.

De loonheffing vindt plaats overeenkomstig hetgeen in onderdeel 3 over 'Optierechten op aandelen' is geschreven.

Let op, de kosten van optierechten op certificaten van eigen aandelen worden voor vennootschappen niet in aftrek toegelaten.

5. Phantom shares/Stock Appreciation Rights ("SAR")

Een phantom share / SAR geeft niet het recht om uiteindelijk aandelen te verkrijgen, maar is het recht op een uitkering in contanten ter grootte van de waardeontwikkeling van een pakket aandelen gedurende een bepaalde periode. Bij de phantom share gaat het om niet bestaande aandelen. Hierbij kan al dan niet rekening worden gehouden met de in die periode op het pakket aandelen uitgekeerde dividend. Indien hiermee rekening wordt gehouden valt het totale economische resultaat toe aan de werknemer. In feite is een phantom share / SAR een bijzonder soort tantièmerecht en is aldus op het moment van uitkeren van het geldsbedrag onderworpen aan de loonheffingen. Opgemerkt moet worden dat een uitkering op grond van een phantom share / SAR tot een 'cash out' leidt.

De uitkeringen op grond van een phantom share / SAR zijn in principe als loonkosten aan te merken en aldus aftrekbaar in de vennootschapsbelasting. Echter, met ingang van 1 januari 2009 zijn voortaan ook SAR's niet meer aftrekbaar, voor zover deze zijn toegekend aan werknemers met een jaarloon boven € 522.000 (2011).

6. Phantom shares / Stock Appreciation Rights versus optierechten

Economisch en materieel gezien bestaat er vrijwel geen verschil tussen SAR's en optierechten. Echter, een SAR geeft recht op een (belaste) uitkering in geld ter grootte van de koersstijging van een aandeel of certificaat over een bepaalde periode en leidt nimmer tot aandeelhouder­schap. Dit in tegenstelling tot optierechten op aandelen of certificaten van aandelen die in beginsel geen recht geven op geld, maar op aandelen of certificaten tegen een vooraf bepaalde prijs. Daarnaast zijn SAR's niet verhandelbaar. De hiervoor vermelde verschillen zijn zo wezenlijk verschillend, dat het verschil in fiscale behandeling wordt verklaard. Ook bij de totstandkoming van wetgeving inzake optierechten is door de Nederlandse wetgever nadrukkelijk opgemerkt dat een onderscheid moet worden gemaakt tussen optierechten enerzijds en SAR's anderzijds.

Wilt u meer weten?

Neem dan contact met een belastingadviseur bij u in de buurt.

Laatst aangepast op maandag, 02 juli 2012 09:07
Roy Vliese

Roy Vliese is partner bij Huyzer Doornik Der Kinderen Advocaten en Fiscalisten. Roy studeerde fiscaal-recht aan de Universiteit van Amsterdam en heeft zich gespecialiseerd in de loonheffingen (loonbelasting, premie volksverzekeringen, premies werknemers-verzekeringen en inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet).

T: 020-3331025 | M: 06-27227203 | Kantoor: HDK Advocaten en Fiscalisten | E: rv@hdkadvocaten.nl

Log in om reacties te plaatsen

Tweets

Login